BIBLIOTEKA
O nas
Zbiory
Czytelnictwo
Nowości
Varia
Scriptorium
WARTO WIEDZIEĆ
Vademecum
Maturalnie
Cracoviana
Linki
E-czytelnia
E-galeria
Świat książki
KATALOG
BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA I PRZYPISY

      Przygotowujesz prezentację maturalną, piszesz referat lub wypracowanie?
      Nie zapomnij o przypisach i bibliografii ! Podpowiadamy jak je sporządzić.




DLA CIEKAWYCH - terminologia, wzory, przykłady

  • BIBLIOGRAFIA
  • - uporządkowany wg określonych kryteriów spis dokumentów (książek, czasopism, artykułów i inn.) z najważniejszymi informacjami o każdej z pozycji.

  • BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA
  • (literatura przedmiotu, wykaz źródeł)
    zawiera skrócone opisy bibliograficzne dokumentów, na które powołuje się autor pracy (cytowanych lub tylko związanych z tematem).
    Sporządza się ją dla ukazania warsztatu naukowego wykonanej pracy. Pozwala ocenić znajomość tematyki i oryginalność pracy. Jest dla czytelnika źródłem informacji o innych opracowaniach na dany temat. Bibliografię umieszczamy na końcu pracy.

    Układ bibliografii jest umowny. Informator maturalny zaleca następujący podział:

    1. Literatura podmiotu (omawiane przez nas w pracy utwory literackie i inne teksty kultury)
    2. Literatura przedmiotu wykorzystane przez nas opracowania ogólne (np. słowniki, encyklopedie, historie literatury) i szczegółowe
    (książki, artykuły, dokumenty elektroniczne)
    3. Materiały pomocnicze wykorzystane do "ubarwienia " naszej wypowiedzi fragmenty filmów, obrazy, muzyka itp.


    W obrębie poszczególnych grup obowiązuje alfabetyczna kolejność opisów.

  • PRZYPISY
  • krótkie objaśnienia do fragmentów tekstu. Mają charakter informacyjny. Mogą dodatkowo wyjaśniać pewne fragmenty tekstu. Przypisy bibliograficzne zawierają opisy dokumentów, z których pochodzą cytaty lub informacje zawarte w tekście. Do przypisów kierują odsyłacze zawarte w tekście (najczęściej są to cyfry).
    Miejsce przypisów: u dołu strony (najczęściej), na końcu rozdziału lub na końcu pracy.

  • OPIS BIBLIOGRAFICZNY
  • - to uprządkowany zespół danych o książce (artykule), służący do jej identyfikacji.




    Zasady sporządzania przypisów i bibliografii są znormalizowane.
    Określają je normy:
    PN-ISO 690 z lipca 2002 roku (dla książek i czasopism)
    oraz PN-ISO-2 :1999 (dla dokumentów elektronicznych).
    Główna zmiana w stosunku do poprzedniej normy to obowiązek podawania w opisie n-ru ISBN dla książęk
    i ISSN dla czasopism. Skrót ISBN pochodzi z ang.: International Standard Book Number.
    W 10-cyfrowym numerze jest zapisana informacja o kraju, wydawcy i o samej książce (np. 83 na początku oznacza Polskę).

    Od 1 stycznia 2007roku obowiązuje 13-cyfrowy numer ISBN. Aktualny numer poprzedzony prefiksem 978
    jest identyczny z używanym w kodzie paskowym.





OPIS BIBLIOGRAFICZNY

    Uwagi ogólne:
  • Informacje o książce spisuj ze strony tytułowej (nie z okładki).
  • Tytułu książki nie ujmuj w cudzysłów.
  • Możesz podać tylko inicjał imienia autora (o ile nie utrudni to identyfikacji).
  • Pomiń informacje o stopniach naukowych i funkcjach służbowych autora.
    Pochwała konsekwencji:   
    W opisie można uwzględnić tylko elementy obowiązkowe, lub podać więcej szczegółów. Norma dopuszcza też pewną dowolność interpunkcji i wyróżnień graficznych (zmiana kroju czcionki, podkreślenia). Np. tytuł czasopisma można ująć w cudzysłów lub napisać kursywą.
    Obowiązuje jednak absolutna konsekwencja w raz przyjętym sposobie zapisu.


Książka | Czasopismo | Dokument elektroniczny | Materiały audiowizualne


    I. OPIS BIBLIOGRAFICZNY KSIĄŻKI

    Elementy opisu i ich kolejność:

    Elementy obowiązkowe są zapisane pogrubioną czcionką, elementy nieobowiązkowe- kursywą.

    1.Autor (nazwisko i imię lub inicjał imienia)
    2.Tytuł
    3.Odpowiedzialność drugorzędna (redaktor- w pracy zbiorowej; autor opracowania, tłumacz- w antologii)
    4.Oznaczenie wydania
    5. Numer tomu i jego tytuł ( w opisie pojedynczego tomu)
    6. Miejsce wydania (ew. wydawca)
    7. Rok wydania
    8. objętość,
    seria
    uwagi

    9. strony (przy opisie fragmentu książki)
    10. nr ISBN (po kropce). Przy opisie fragmentu książki można go nie podawać.

Schemat opisu
Autor : Tytuł książki .Wydanie. Tom. Miejsce wydania : wydawca rok wydania. ISBN
    Uwaga! Tytułu książki nie ujmujemy w cudzysłów.
    Podano przykładową (najczęściej stosowaną) interpunkcję. Jeszcze raz przypominamy, że norma nie precyzuje znaków umownych, nakazuje tylko konsekwencję w ich stosowaniu. Elementy nieobowiązkowe są zapisane kursywą.
Przykłady:
Uwaga na znaki umowne! We wszystkich opisach obowiązuje jednolity system interpunkcji.
    Książka do 3 autorów
  • Danielou J., Marrou H.: Historia Kościoła. T.1. Od początków do roku 600. Warszawa: PAX 1984. ISBN 83-211-0577-7.
  • Sienkiewicz H.: Potop. T.1-3. Warszawa: PIW 1969.

  • Praca zbiorowa, antologia
  • Mały słownik kultury dawnych Słowian. Red. L. Leciejewicz. Wyd.2. Warszawa: Wiedza Powszechna 1988. ISBN 83-214-0499-5.
  • Od Chaucera do Larkina. 400 neśmiertelnych wierszy 125 poetów anglojęzycznych z 8 stuleci. Tłum. i opr. St. Barańczak. Kraków: Znak 1993. ISBN 83-7006-321-7.

  • Opis fragmentu książki
  • Heistein J.: Historia literatury włoskiej. Zarys. Wyd.2. Wrocław 1987, s. 69-79.
  • Słownik pojęć i tekstów kultury. Red. A.Rysiewicz. Warszawa 2002, s.109.
  • Drawicz A.: Wstęp. W: Bułhakow M.: Mistrz i Małgorzata. Wrocław: Ossolineum1990. s.V-LXXXIV.
  • (Propozycja opisu opracowania ze wstępu do wydania Biblioteki Narodowej- podajemy za forum internetowym "Biblioteki w Szkole")

    Opis fragmentu pracy zbiorowej
  • Cardini F.: Wojownik i rycerz. W: Człowiek średniowiecza. Pod red. J. Le Goffa. Warszawa 2000, s. 97-142.

  • Opis fragmentu Biblii
  • Księga Izajasza. W: Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych. Wyd.5. Poznań 2000, s.961-1303.
  • Krzew gorejący. W: Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych. Wyd.3. Poznań 1988, s.1249.




    II. OPIS CZASOPISMA (tylko elementy obowiązkowe)
    Tytuł
    Odpowiedzialność
    Wydanie
    Oznaczenie zeszytu (daty i / lub numery)
    rok wyd.
    Numer znormalizowany ISSN
Przykład opisu czasopisma:
Nauka i Przyszłość. Polska Akademia Nauk, Centrum Upowszechniania Nauki. Grudzień 1990 nr 1-. 1990- . ISSN 0867-2687.

    OPIS ARTYKUŁU Z CZASOPISMA

    Elementy opisu:

    1.Autor artykułu
    2.Tytuł artykułu
    3.Tytuł czasopisma
    4.Lokalizacja (rok, numer zeszytu, strony)
Schemat:
 Autor artykułu : Tytuł artykułu . " Tytuł czasopisma " rok ,   nr czasopisma ,
  numery stron
Przy opisie fragmentu (artykułu) - nr ISSN nie jest obowiązkowy.

Przykład:
Kołątaj W.: Tak powstały piramidy. "Wiedza i Życie" 2002, nr 7, s.50-55.
Możliwa jest również inna interpunkcja. W tej formie przykładowe opisy będą wyglądały tak:
Mały słownik kultury dawnych Słowian. Red. L.Leciejewicz. Wyd.2. Warszawa 1988.




    III. DOKUMENTY ELEKTRONICZNE
    Internet i wydawnictwa multimedialne są pełnoprawnym źródłem informacji. Opisy tych dokumentów także umieszczamy w bibliografii

    Opis dokumentu elektronicznego
    Elementy opisu:
    1.Autor
    2. Tytuł
    3. Nośnik w nawiasie kwadratowym [CD-ROM], [online]
    4. Wydanie (wersja, miejsce wydania, wydawca, copyright, data aktualizacji)- o ile można ustalić
    5.Tytuł fragmentu (przy opisie fragmentu dokumentu elektronicznego)
    6. Warunki dostępu (dla dokumentów on-line)
Przykłady:
  • Kopaliński W.: Wielki multimedialny słownik W. Kopalińskiego [CD-ROM]. Warszawa: PWN 2000
  • Słowniki PWN [CD-ROM]. Edycja 2003 w.1.1. Warszawa: PWN 2002. Słownik poprawnej polszcyzny.
  • Mickiewicz A.: Pan Tadeudz [on-line]. Skarbnica literatury polskiej. Dostępny w internecie: http://www.literatura.zapis.net.pl/pan_tadeusz.
  • Papszun T.: J.R.R. Tolkien- pierwsza polska strona domowa. Modyfikacja: 2003.07.09. Dostępna w internecie: http://www.lodz.tpsa.pl/bez/tolkien.

    Opis artykułu z dokumentu elektronicznego
    Elementy opisu:
    1. Autor artykułu
    2. Tytuł artykułu
    3. Tytuł dokumentu macierzystego (książki, bazy danych, czasopisma)
    4. [Nośnik]
    5. Wydanie (wersja, m-ce wyd., wydawca, rok)
    6. Oznaczenie zeszytu (dla e-czasopisma)
    7. Lokalizcja (o ile jest numeracja stron)
    8. Warunki dostępu (dla dokumentów on-line)
Przykłady:
  • Bardel M.: Sen o nieśmiertelności. "Znak" [online] 2002 nr 580. Dostępne w internecie: http://www.znak.com.pl/znak/bardel.html.
  • Jan XXIII: Encyklika Pacem in Terris. W: Nauczanie Kościoła Katolickiego [CD-ROM]. Kraków: Wyd.m 2002.





    IV. OPIS FILMU I DOKUMENTU DŹWIĘKOWEGO
    (Propozycja opisu - podajemy za forum internetowym "Biblioteki w Szkole")

    Film:
  • Pan Tadeusz [Film]. Reż. Andrzej WAJDA. Warszawa: Vision Film, 2000. 1 kas. VHS.
    Lub
  • Wajda A. (Reż): Pan Tadeusz [Film]. Warszawa 2000. 1 płyta DVD.
  • Czapczyk P., Czarnecka A.: Poezja współczesna. [Film]. Warszawa : Telewizja Polska.1997. 1 kas.VHS.

    Dokument dźwiękowy:
  • Bach J. S.: Brandemburg Concertos [Dokument dźwiękowy]. Warszawa: Pomaton EMI, 1999. 1 płyta CD.
  • Pawlikowska-Jasnorzewska M.: Wiersze. [Dokument dźwiękowy]. Warszawa: Polskie Nagrania 1988. Taśma magnet.








Dla dociekliwych

Jeśli jeszcze odczuwasz niedosyt informacji, masz wątpliwości - zobacz jak ten temat opracowali inni:


Wirtu@lne Informatorium AE Kraków


Materiał teoretyczny i przykłady


Biblioteka Politechniki Łódzkiej


Typy najczęsciej cytowanych dokumentów drukowanych
i elektronicznych.


Serwis Polonistyczny "Hamlet"

Praktyczne wskazówki - dobór literatury do omawianego tematu, wyszukiwanie pozycji do bibliografii, sporządzanie opisu (przykłady nie całkiem zgodne z normą).





Dla wzrokowców




...